నైజర్ అమెరికాను ధిక్కరించి IAEA లో ఇరాన్ అణు ఓటింగ్‌లో రష్యా మరియు చైనాతో నిలబడింది

ఒకప్పుడు అమెరికాకు ఆఫ్రికాలోని సహేల్ ప్రాంతంలో అత్యంత సన్నిహిత మిత్రదేశంగా ఉన్న నైజర్, ఇప్పుడు తన విదేశాంగ విధానాన్ని పూర్తిగా మార్చుకుంది. వియన్నాలోని అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (IAEA) లో ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై పశ్చిమ దేశాలు తీసుకొచ్చిన తీర్మానాన్ని వ్యతిరేకించేందుకు నైజర్ రష్యా మరియు చైనాతో కలిసి నిలబడింది.

USA, UK, ఫ్రాన్స్ మరియు జర్మనీలు ముందుకు తీసుకొచ్చిన ఈ తీర్మానం, ఇరాన్ సంపన్నమైన యురేనియం నిల్వలపై తక్షణ అంతర్జాతీయ ధృవీకరణ జరపాలని పిలుపునిచ్చింది. 21 దేశాలు అనుకూలంగా ఓటు వేయగా, 10 దేశాలు తటస్థంగా ఉన్నాయి. కేవలం రష్యా, చైనా మరియు నైజర్ మాత్రమే వ్యతిరేకించాయి.

తీర్మానం ఆమోదించబడినందున నైజర్ ఓటు ఆచరణాత్మకంగా పెద్దగా ప్రభావం చూపలేదు. అయినప్పటికీ దాని సాంకేతిక ప్రాముఖ్యత చాలా ఎక్కువగా ఉంది. 2023 జూలైలో జరిగిన సైనిక తిరుగుబాటు తర్వాత నైజర్ విదేశాంగ విధానం ఎంత నాటకీయంగా మారిందో ఈ ఓటు స్పష్టంగా చాటుతోంది.

తిరుగుబాటుకు ముందు నైజర్ ఆఫ్రికాలో అమెరికాకు కీలకమైన భద్రతా భాగస్వామిగా ఉండేది. అగాడెజ్ లోని అమెరికా డ్రోన్ స్థావరం 201తో సహా పెద్ద సైనిక స్థావరాలు అక్కడ ఉండేవి. ఫ్రాన్స్ సైనికులు కూడా నైజర్ నేలపై ఉండేవారు. కానీ అధికారం మారిన తర్వాత ఫ్రెంచ్ దళాలను వెళ్ళగొట్టారు, అమెరికా సైనికులు వెనక్కు వెళ్ళిపోయారు. ప్రస్తుతం నైమే లోని సైనిక ప్రభుత్వం రష్యా, చైనా, టర్కీ మరియు ఇరాన్ తో సంబంధాలను పెంచుకుంటోంది.

ఈ దౌత్య మార్పు వెనక ముఖ్యమైన కారణం నైజర్ భూమిలో ఉన్న విలువైన యురేనియం నిక్షేపాలు. నైజర్ ప్రపంచ యురేనియం ఉత్పత్తిలో సుమారు 5% వాటాకు సమానమైన అత్యంత స్వచ్ఛమైన యురేనియం ఖనిజాన్ని కలిగి ఉంది. 2023 లో ఇరాన్ నైజర్‌ను సంప్రదించి ఈ వ్యూహాత్మక వనరుపై ఒప్పందం కుదుర్చుకోవాలని ప్రయత్నించిందని నివేదికలు చెప్తున్నాయి. సుమారు 56 మిలియన్ డాలర్ల విలువైన 300 టన్నుల యురేనియం యెల్లోకేక్‌ను కొనుగోలు చేయాలని ఇరాన్ ప్రతిపాదించినట్లు తెలుస్తోంది.

ఈ శక్తి మరియు భద్రత మార్పిడి వ్యూహం ఆఫ్రికా అంతటా వ్యాపిస్తోంది. నైజర్, మాలి మరియు బుర్కినా ఫాసోలతో కలిసి అలయన్స్ ఆఫ్ సహేల్ స్టేట్స్ పేరుతో సంఘటితమై పశ్చిమ దేశాల ప్రభావాన్ని తొలగించుకుంటోంది. ఇరాన్ ఈ దేశాలకు డ్రోన్లు సరఫరా చేస్తూ ప్రాంతీయ ఉగ్రవాద వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు సహాయపడుతోందని నివేదికలు తెలుపుతున్నాయి.

వియన్నాలో జరిగిన ఓటు ఆఫ్రికా మొత్తంలో పెద్ద మార్పులకు సంకేతంగా విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం నుండి గాజా సంక్షోభం వరకు, ప్రపంచ దక్షిణ దేశాల ప్రభుత్వాలు పశ్చిమ దేశాల దౌత్య ప్రతినిధులుగా వ్యవహరించడానికి తిరస్కరిస్తూ స్వతంత్ర వ్యూహాత్మక నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నాయి.

నైజర్ ఓటు ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం గురించి కంటే సహేల్ మరియు ఆఫ్రికా అంతటా వేగంగా రూపాంతరం చెందుతున్న భూ రాజకీయ పటం గురించే ఎక్కువగా చెప్తోందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.