పూరి జగన్నాథ రథయాత్ర: రథాల రంగులు, చక్రాలు, ప్రత్యేకతలు

ప్రతి సంవత్సరం ఒరిస్సాలోని పూరి జగన్నాథ ఆలయం నుంచి రథయాత్ర నిర్వహిస్తారు. ఇది ఆషాఢ మాసం శుక్ల పక్షం ద్వితీయ (రెండవ రోజు) నాడు ప్రారంభమవుతుంది. లక్షలాది మంది భక్తులు దేశ విదేశాల నుంచి ఈ యాత్రలో పాల్గొంటారు.

ఈ రథయాత్రలో ప్రధానంగా మూడు రథాలు ఉంటాయి. జగన్నాథుడి రథాన్ని ‘నందిఘోష’ అని పిలుస్తారు. ఇది 16 చక్రాలు కలిగి 45 అడుగుల ఎత్తు ఉంటుంది; పసుపు-ఎరుపు రంగు వస్త్రాలతో అలంకరిస్తారు. బలభద్రుడి రథం ‘తాలధ్వజ’. 14 చక్రాలతో ఎరుపు-ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటుంది. సుభద్రాదేవి రథం ‘దేవదళన’ అని పిలుస్తారు. 12 చక్రాలతో ఎరుపు-నలుపు రంగులో ఉంటుంది.

రథాలు ప్రధాన ఆలయం నుంచి 3 కిలోమీటర్ల దూరంలోని గుండీచ ఆలయానికి బయలుదేరుతాయి. గుండీచ ఆలయం జగన్నాథుడి పిన్ని ఇల్లుగా భక్తులు భావిస్తారు. అక్కడే స్వామివారు తొమ్మిది రోజులు ఉండి, తిరిగి ప్రధాన ఆలయానికి వస్తారు. తిరుణ్ణి ‘బహుడా యాత్ర’ అంటారు.

ప్రతి సంవత్సరం కొత్త కర్రలతో ఈ రథాలను నిర్మిస్తారు. పాత రథాల చెక్కలను వంట కోసం లేదా భక్తులకు పంచడానికి ఉపయోగిస్తారు. కొన్ని సంవత్సరాలకు ఒకసారి నవకలేబర ఉత్సవం నిర్వహించి, కొత్త దారు చెక్కలతో విగ్రహాలను తయారు చేస్తారు. రథయాత్రకు ముందు విగ్రహాలకు అభిషేకాలు చేస్తారు. ఆ తర్వాత స్వామికి జ్వరం వస్తుందని, 14 రోజుల తర్వాత ‘నవ యౌవన దర్శనం’ ఇస్తారని భక్తులు నమ్ముతారు.

రథయాత్ర సమయంలో కొన్ని ఆసక్తికర సంఘటనలు జరుగుతాయని భక్తులు చెబుతారు. ఉదాహరణకు, రథం మధ్యలో ఆగిపోతే ఎంత లాగినా ముందుకు కదలదని, భజనలు, నైవేద్యాలు సమర్పించిన తర్వాత మళ్లీ కదులుతుందని విశ్వాసం. ఈ యాత్రలో పాల్గొంటే పాపాలు తొలగి మోక్షం లభిస్తుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.