భూకంపాల రిమోట్ ట్రిగ్గరింగ్: ఒకే రోజు వేర్వేరు దేశాల్లో భూకంపాలు రావడానికి కారణం ఏంటి?

వెనిజులాలో 7.5 తీవ్రతతో జంట భూకంపాలు వచ్చాయి. అదే రోజు జపాన్‌లో 7.2 తీవ్రతతో భూకంపం సంభవించింది. కాలిఫోర్నియాలో కూడా భూమి కంపించింది. ఒకే రోజు మూడు ఖండాల్లో వచ్చిన ఈ భూకంపాలు ప్రజల్లో ఆందోళన కలిగించాయి.

భూకంపాలు ఎందుకు వస్తాయి? భూమి ఉపరితలం పెద్ద పెద్ద రాతి పలకలపై తేలుతూ ఉంటుంది. ఈ టెక్టానిక్ ప్లేట్లు నిరంతరం కదులుతూ ఒకదానిపై ఒకటి ఒత్తిడి కలిగిస్తాయి. ఆ ఒత్తిడి తీవ్రమైనప్పుడు భూకంపాలు వస్తాయి.

ఒక దేశంలో వచ్చిన పెద్ద భూకంపం వేరే దేశంలోనూ భూకంపాన్ని ప్రేరేపించగలదా? శాస్త్రవేత్తలు ఈ దృగ్విషయాన్ని రిమోట్ ట్రిగ్గరింగ్ అంటారు. భారీ భూకంపం విడుదల చేసే సిస్మిక్ తరంగాలు భూగర్భం గుండా ప్రయాణించి ఇతర ప్రాంతాల్లో అప్పటికే బలహీనంగా ఉన్న ఫాల్ట్ లైన్లపై స్వల్ప ప్రభావం చూపుతాయి. అయితే ఈ తరంగాలు చాలా వరకు చిన్న మైక్రో భూకంపాలను మాత్రమే సృష్టించగలవని, పెద్ద భూకంపాలను కలిగించేంత శక్తి వీటికి లేదని సిస్మాలజిస్ట్లు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

మరి ఒకే రోజు ఇన్ని పెద్ద భూకంపాలు ఎలా వచ్చాయి? ఇది భౌగోళిక యాదృచ్చికత (జియోలాజికల్ కోఇన్సిడెన్స్) అని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతిరోజు సగటున 50 భూకంపాలు నమోదవుతాయి. సంవత్సరానికి సుమారు 20,000 భూకంపాలు వస్తాయి. అందులో 7 కంటే ఎక్కువ తీవ్రత ఉన్నవి ఏడాదికి 15 వరకు ఉంటాయి. కాబట్టి ఒకే సమయంలో రెండు లేదా మూడు పెద్ద భూకంపాలు రావడం సహజమైన ఫ్లక్చువేషన్ మాత్రమే. వెనిజులా, జపాన్ వివిధ టెక్టానిక్ ప్లేట్లపై ఉన్నాయి, వాటికి వేర్వేరు భౌగోళిక కారణాలున్నాయి. ప్రపంచ భూకంపాలన్నీ ఒక నెట్వర్క్‌లా అనుసంధానమై ఉన్నాయనేందుకు ఆధారాలు లేవని సైన్స్ చెబుతోంది.