బంగాళాఖాతంలో ఎక్కువ తుఫాన్లు ఎందుకు? ప్రధాన కారణాలు ఇవే

బంగాళాఖాతంలో ఉష్ణమండల తుఫాన్లు ఎక్కువగా ఏర్పడతాయని భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) అంచనా వేస్తోంది. అరేబియా సముద్రంతో పోలిస్తే ఇక్కడ తుఫాన్ల సంభవం ఎక్కువ. Cyclone Arnab నేపథ్యంలో ఈ అంశంపై మళ్లీ చర్చ మొదలైంది.

తుఫాను ఎలా ఏర్పడుతుంది? భూమధ్యరేఖకు దగ్గరగా సూర్యుడి వేడి సముద్ర నీటిని వెచ్చగా ఉంచుతుంది. ఈ వేడి నీటి నుంచి తేమ ఆవిరై పైకి లేస్తుంది. తేమ చల్లబడినప్పుడు మేఘాలు ఏర్పడతాయి. ఈ క్రమంలో విడుదలయ్యే వేడి వాతావరణానికి మరింత శక్తిని ఇస్తుంది. గాలులు ఒకదానితో ఒకటి కలిసి మేఘాలు ఒకే ప్రాంతంలో చేరతాయి. అల్పపీడనం క్రమంగా బలమైన తుఫానుగా మారుతుంది.

బంగాళాఖాతానికి మరో ప్రత్యేకత ఉంది. గంగా, బ్రహ్మపుత్ర లాంటి పెద్ద నదులు భారీగా మంచినీటిని ఈ సముద్రంలో కలుపుతాయి. వర్షాలు కూడా సముద్ర ఉపరితలాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. దీని వల్ల పై పొరలో నీటి లవణీయత తగ్గుతుంది. ఆ తక్కువ లవణీయత నీరు కింది నీటితో సులభంగా కలవదు. ఫలితంగా తుఫాను గాలులు అడుగుభాగంలోని చల్లని నీటిని పైకి తేవడం తగ్గుతుంది. వెచ్చని ఉపరితల నీరు తుఫానుకు ఎక్కువ శక్తిని అందిస్తుంది.

గాలుల తీరు కూడా కీలకం. వేర్వేరు ఎత్తుల్లో గాలులు వేర్వేరు వేగాలు, దిశల్లో వీచితే మేఘాల నిర్మాణం దెబ్బతింటుంది. దీన్నే wind shear అంటారు. ఇది బలహీనంగా ఉంటే తుఫాను తన శక్తిని పెంచుకుంటుంది. అనుకూలమైన గాలుల పరిస్థితులు కలిసొస్తే సముద్రంపై మొదలైన చిన్న అల్పపీడనం భారీ తుఫానుగా మారుతుంది.

తుఫాన్ల సీజన్లు రెండు ఉంటాయి. ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ వరకు ఒక సీజన్, అక్టోబర్ నుంచి డిసెంబర్ వరకు మరో సీజన్. జూన్‌లో మొదలయ్యే నైరుతి ఋతుపవనాలు వెనక్కి తగ్గిన తర్వాత బంగాళాఖాతంలో మళ్లీ అనుకూల పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి. ఈ రెండో కాలంలో ఇక్కడ ప్రమాదకరమైన తుఫాన్లు ఎక్కువగా వస్తాయి.

ప్రతి తుఫాను ఒకే స్థాయిలో బలపడదు. అరేబియా సముద్రంలోనూ ప్రమాదకరమైన తుఫాన్లు ఏర్పడతాయి. సముద్రం తుఫానుకు ఇంధనం అందిస్తుంది. వాతావరణం దాని దిశ, బలాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. ఈ రెండూ అనుకూలించినప్పుడు బంగాళాఖాతం క్షణాల్లో తుఫానుకు వేదికగా మారుతుంది. తుఫాన్ హెచ్చరికలను ముందుగా అర్థం చేసుకుని అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన అవసరాన్ని ఇది గుర్తు చేస్తుంది.