ఆదిలాబాద్ గిరిజన గూడాల్లో దండారి-గుస్సాడి ఉత్సవం దీపావళి వేళ వైభవంగా సాగుతోంది

ఆదిలాబాద్ జిల్లాలోని ఆదివాసి గూడాల్లో దండారి-గుస్సాడి పండుగ దీపావళి వేళ వైభవంగా సాగుతోంది. గోండు తెగకు చెందిన ఆదివాసులు ఈ పండుగను తమ అతిపెద్ద జాతరగా జరుపుకుంటున్నారు. పెద్దలు, చిన్నలు అనే తేడా లేకుండా గూడెం ప్రజలు సంబరంలో పాల్గొంటున్నారు.

ఆశ్వయుజ పౌర్ణమి తర్వాత భోగి పండుగతో గుస్సాడీలు మాలధారణ చేస్తారు. దీక్ష పూర్తయ్యే వరకు 10 రోజుల పాటు కఠిన నియమాలు పాటిస్తారు. ఈ సమయంలో స్నానం చేయరు, కాళ్లకు చెప్పులు వేసుకోరు, చలిలో ఒంటిపై వస్త్రాలు కప్పుకోరు.

గుస్సాడి వేషధారణలో నెత్తిపై నెమలి పింఛం, దానికి ఇరువైపులా దుప్పి కొమ్ములు ఉంటాయి. మధ్యలో మెరిసే అద్దం, భుజాన జింక తోలు, కాళ్లకు గజ్జలు, మెడలో రుద్రాక్షమాల ధరిస్తారు. ఒంటినిండా బూడిద రాసుకొని ముఖానికి నల్ల రంగు పూసుకుంటారు.

దండారి నృత్యంలో బృందం వలయాకారంగా నిలబడి ఎడమవైపు అడుగులు వేస్తుంది. ప్రతి ఒక్కరి చేతిలో రెండు కోలాటం కర్రలు ఉంటాయి. భేతికోల, మాన్కోల, సదర్కోల, కోడల్కోల, సార్కోల, కలివల్కోల అనే నృత్యాలు ఆదివాసులకే ప్రత్యేకం. తొమ్మిది తెగలకు చెందిన ఆదివాసీలు ఈ ఉత్సవాల్లో పాల్గొంటారు.

ఆడపిల్ల వేషధారణలో ఉండే యువకులను పోరీలు అంటారు. వారు ఇంటింటికి వెళ్లి మంగళ హారతులతో కుటుంబ సభ్యులకు దీవెనలు ఇస్తారు. రాత్రిపూట కాలినడకన ఒక గ్రామం నుంచి మరో గ్రామానికి వెళ్లడం ఆచారం.

ఆదివాసుల ఆరాధ్య దైవం పద్మలపురి కాకో. మంచిర్యాల జిల్లా దండేపల్లి మండలంలోని గుడిరేవు వద్ద గోదావరి తీరంలో ఈ ఆలయం ఉంది. దీపావళి సమయంలో భక్తులు ఇక్కడికి తరలివచ్చి ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు. గోదావరిలో పుణ్యస్నానాలు ఆచరిస్తారు.

దీపావళి మరుసటి రోజు కొలబోడి ఉత్సవంతో దండారి సంబరాలు ముగుస్తాయి. ఈ పండుగకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆర్థిక సహాయం అందిస్తోంది. అయితే గుస్సాడి కార్యక్రమానికి ప్రత్యేక గుర్తింపు ఇవ్వాలని ఆదివాసులు కోరుతున్నారు.