ఆదిలాబాద్ గిరిజన గూడాల్లో దండారి గుస్సాడి పండుగ ప్రారంభం

ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లాలోని గిరిజన గూడాల్లో దండారి పండుగ ప్రారంభమైంది. అశ్వయుజ శుద్ధ పూర్ణిమ రోజు ప్రత్యేక పూజలతో వేడుకలు మొదలయ్యాయి. దీపావళి తర్వాత కొలబోడి ఆచారంతో ఈ పండుగ ముగుస్తుంది. దాదాపు 15 రోజుల పాటు డప్పుల దరువులు, గజ్జెల మోతలతో గిరిజన గూడాలు మారుమోగుతాయి. ఆదివాసీలు ఈ పండుగను తమ అతిపెద్ద జాతరగా భావిస్తారు.

ఈ పండుగలో ప్రధాన ఆకర్షణ గుస్సాడి వేషధారణ. నెత్తిపై నెమలి పింఛం, దానికి ఇరువైపులా దుప్పి కొమ్ములు ధరిస్తారు. పింఛం మధ్యలో మెరిసే అద్దం, భుజానికి జింక తోలు, కాళ్లకు గజ్జెలు ఉంటాయి. మెడలో రుద్రాక్షమాల వేసుకుని ఒంటికి బూడిద రాసుకుంటారు. గుస్సాడీలు దండారి కాలంలోనే డప్పు, తంబుర, ఘుమేలా వంటి వాయిద్యాలను బయటకు తీస్తారు.

కొలబోడి వరకు గుస్సాడీలు కఠిన దీక్ష పాటిస్తారు. స్నానం చేయకుండా, కాళ్లకు చెప్పులు వేసుకోకుండా, చలిలో వస్త్రం కప్పుకోకుండా 10 రోజులు గడుపుతారు. నేలపైనే కూర్చోవడం, నేలపైనే నిద్రించడం వారి ఆచారం. ఆడపిల్ల వేషధారణలో ఉండే యువకులను పోరీలు అంటారు. వారు ఇంటింటికి వెళ్లి మంగళ హారతులు అందిస్తారు.

దండారి బృందం వలయాకారంగా నిలబడి ఎడమవైపు అడుగులు వేస్తూ నృత్యం చేస్తుంది. ప్రతి ఒక్కరి చేతిలో రెండు కోలాటం కర్రలు ఉంటాయి. వాటిని గుస్సాడి దండం అంటారు. ఈ దండం దుష్ట శక్తులను దరిచేరనివ్వదని ఆదివాసీలు నమ్ముతారు. భేటికోల, మాన్‌కోల, సదర్‌కోల, కోడల్‌కోల, సార్‌కోల, కలివల్‌కోల నృత్యాలు చేస్తారు. ఈ వేడుకల్లో తొమ్మిది తెగలకు చెందిన ఆదివాసీలు పాల్గొంటారు.

మంచిర్యాల జిల్లా దండేపల్లి మండలంలోని గుడిరేవు వద్ద గోదావరి తీరంలో ఉన్న పద్మల్‌పురి కాకో ఆలయానికి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో వెళ్తారు. అక్కడ ప్రత్యేక పూజలు చేసి గోదావరిలో పుణ్యస్నానాలు చేస్తారు. ఈ పండుగకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆర్థిక సహాయం అందిస్తోంది. అయితే గుస్సాడి కార్యక్రమానికి ప్రత్యేక గుర్తింపు ఇవ్వాలని ఆదివాసీలు కోరుతున్నారు. కొలబోడి రోజున గ్రామ పొలిమేరలోని ఇప్ప చెట్టు దగ్గర భీమదేవుడి సన్నిధిలో నెమలి టోపీలను తొలగించి వేడుకలను ముగిస్తారు.