భారత యువతకు R&D అవకాశాలు: శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ చదనం శివాజీ సూచనలు

జపాన్‌లోని భారత రాయభార కార్యాలయంలో సైన్స్ కౌన్సిలర్‌గా పని చేసిన శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ చదనం శివాజీ, విద్యార్థులు కేవలం మార్కులపై మాత్రమే కాకుండా, పరిశోధన మరియు సమాజ అభివృద్ధి దిశగా ఆలోచించాలని సూచించారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వం యువ పరిశోధకులకు అందిస్తున్న అవకాశాల గురించి ఆయన వివరిస్తూ, Department of Science and Technology (DST), Department of Scientific and Industrial Research (DSIR), Department of Biotechnology, మరియు Ministry of Earth Sciences — ఈ నాలుగు విభాగాలు funding agencies గా పని చేస్తున్నాయని తెలిపారు. ఇవి research projects కు నిధులు మరియు విద్యార్థులకు scholarships అందిస్తున్నాయని చెప్పారు.

INSPIRE (Innovation in Science Pursuit for Inspired Research) పేరుతో దాదాపు 10-15 సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమైన ఈ programme, basic sciences అయిన Physics, Chemistry, Mathematics, Geology, Biological Sciences వైపు విద్యార్థులను ఆకర్షించడానికి రూపొందించబడిందని శివాజీ తెలిపారు. INSPIRE scholarship ఉన్న విద్యార్థులకు Indian Institutes of Science Education and Research (IISERs) లో admissions లభిస్తాయని, ప్రస్తుతం దేశంలో ఏడు లేదా ఎనిమిది IISERs ఉన్నాయని వివరించారు. వీటిలో BSc+MSc 5-year integrated programme అందుబాటులో ఉందని, తర్వాత PhD మరియు post-doctoral అవకాశాలు కూడా ఉన్నాయని చెప్పారు.

DST లో FIST (Funds for Improvement of Science and Technology at University Levels) మరియు SAIF (Sophisticated Instrumentation Facility) అనే programmes ద్వారా colleges మరియు universities కు research facilities ఏర్పాటుకు నిధులు అందిస్తున్నారని శివాజీ తెలిపారు. National Entrepreneurship Development Board (NEDB) ద్వారా Startup India, Stand Up India లక్ష్యంగా యువ innovators కు support ఇస్తున్నారని పేర్కొన్నారు.

భారతదేశం ప్రస్తుతం global publications లో third లేదా fourth స్థానంలో ఉందని, nanotechnology మరియు nanoscience రంగాల్లో global level లో మంచి స్థానంలో ఉందని శివాజీ తెలిపారు. R&D కు GDP లో 0.69% వ్యయం చేస్తున్నారని, ఇది absorption capacity మీద ఆధారపడి ఉంటుందని ఆయన అన్నారు.

ఉపాధి అవకాశాలు ఉన్న రంగాలపై మాట్లాడుతూ, IT sector తో పాటు quantum computing, hydrogen energy, solar energy, nuclear energy వంటి రంగాల్లో R&D కు విస్తృత అవకాశాలు ఉన్నాయని సూచించారు. Renewable energy వాటా ప్రస్తుతం 4-5% మాత్రమే ఉందని, దీన్ని కనీసం 50% కు చేర్చాలని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

International Thermonuclear Experimental Reactor (ITER) వంటి mega science facilities లో భారతదేశం 5-10% వ్యయాన్ని భరిస్తూ భాగస్వామిగా ఉందని శివాజీ తెలిపారు. FAIR (Facility for Antiproton and Ion Research) జర్మనీలో ఉన్న మరో అంతర్జాతీయ facility లో కూడా భారత్ పాల్గొంటోందని చెప్పారు.

Elsevier publications డేటా ప్రకారం, 25-30 సంవత్సరాల క్రితం ఉన్న 'brain drain' పరిస్థితి మారి, ఇప్పుడు scientific మరియు education రంగాల్లో సుమారు 6% 'brain gain' నమోదవుతోందని శివాజీ తెలిపారు.