గూగుల్ ‘మంచి’ దోమల ప్రతిపాదన: కాలిఫోర్నియా, ఫ్లోరిడాలో 6.4 కోట్ల దోమల విడుదల

యూఎస్‌లోని కాలిఫోర్నియా, ఫ్లోరిడా రాష్ట్రాల్లో 6.4 కోట్ల మగ దోమలను విడుదల చేసే ప్రతిపాదనతో గూగుల్ అమెరికా పర్యావరణ పరిరక్షణ సంస్థ (EPA) అనుమతి కోరింది. ‘డీబగ్’ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా ఈ దోమలను రానున్న రెండేళ్లలో విడుదల చేయాలని సంస్థ ప్రణాళిక సిద్ధం చేసింది. ఆడ దోమలు మాత్రమే కుడతాయి కాబట్టి, మగ దోమలు కుట్టవు, వ్యాధులు వ్యాప్తి చేయవు. డీబగ్ ప్రాజెక్ట్ ఈ మగ దోమల్లో ‘వుల్బేచియా’ అనే సహజ బ్యాక్టీరియాను జొప్పించింది. ఈ మగ దోమలు ఆడ దోమలతో సంభోగించినప్పుడు, ఫలితంగా ఏర్పడే గుడ్లు సరిగా అభివృద్ధి చెందవు. దీంతో దోమల సంతానోత్పత్తి నిలిచిపోయి జనాభా క్రమంగా తగ్గుతుంది. క్యూలెక్స్ దోమలు వెస్ట్ నైల్ వైరస్, సెయింట్ లూయిస్ ఎన్సెఫలైటిస్ వంటి వ్యాధులను వ్యాప్తి చేస్తాయి. సెంటర్స్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ (CDC) ప్రకారం, వెస్ట్ నైల్ అమెరికాలో ప్రధాన దోమల వ్యాధి. మలేరియా కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏటా 25 కోట్ల మంది సోకుతుండగా, 6 లక్షల మంది చనిపోతున్నారు. రసాయన పురుగుమందులపై పూర్తిగా ఆధారపడకుండా దోమల నియంత్రణ కోసం ఈ జీవశాస్త్ర పద్ధతిని డీబగ్ సూచిస్తోంది. రోబోటిక్స్, AI సాయంతో దోమలను పెంపకం చేసి మగ-ఆడ విభజన చేస్తారు. వాహనాలపై అమర్చిన స్వయంచాలక విడుదల వ్యవస్థ ద్వారా లక్షలాది దోమలను వేగంగా వెదజల్లుతారు. అయితే, ఇంత భారీ సంఖ్యలో ప్రభావిత దోమల విడుదల వల్ల దీర్ఘకాలిక పరిణామాలేంటనే ఆందోళన నిపుణులు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. EPA ఇప్పటికీ నిర్దిష్ట విడుదల ప్రదేశాలను గుర్తించలేదు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రతిపాదన EPA సమీక్షలో ఉండగా, తుది అనుమతి లభించడం ఇంకా ఖాయం కాలేదు.