ఖరీఫ్‌లో ప్రొద్దుతిరుగుడు సాగు: అనువైన రకాలు, యాజమాన్య చర్యలు

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రొద్దుతిరుగుడు ముఖ్యమైన నూనె గింజల పంట. అనంతపురం, కర్నూలు, ప్రకాశం, కడప జిల్లాలతో పాటు నిజామాబాద్, ఆదిలాబాద్, కరీంనగర్, మహబూబ్‌నగర్, నల్గొండ జిల్లాల్లో ఈ పంట అధిక విస్తీర్ణంలో సాగవుతోంది. ఈ పంటలో నూనె శాతం 35 నుంచి 40% వరకు ఉంటుంది. వంట నూనెతో పాటు సుగంధ పరిశ్రమల్లోనూ దీన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు.

మురుగు నీటి సౌకర్యం ఉన్న ఎర్ర చెలక, రేగడి, వండ్రు నేలలు ఈ పంటకు అనుకూలం. ఆమ్ల, చౌడు భూములు పనికి రావు. తేలికపాటి నేలల్లో జూలై చివరి వరకు, బరువైన నేలల్లో ఆగస్టు రెండవ పక్షం వరకు విత్తుకోవచ్చు.

KBSH 44, NDSH 1, DRSH 1, NDSH 10, NDSH 12 వంటి సంకర వంగడాలు ఈ ప్రాంతంలో అధిక దిగుబడులు ఇస్తున్నాయి. ఎకరాకు 2 కిలోల విత్తనం సరిపోతుంది. వర్షాధారంగా సాగు చేసేటప్పుడు కిలో విత్తనాన్ని లీటర్ నీటిలో 14 గంటలు నానబెట్టి నీడలో ఆరబెట్టాలి. విత్తే ముందు కిలో విత్తనానికి 4 గ్రాముల థయోమిథాక్సామ్ లేదా 5 మిల్లీలీటర్ల ఇమిడాక్లోప్రిడ్ కలిపి విత్తన శుద్ధి చేయాలి.

వరుసల మధ్య 45-60 సెంటీమీటర్లు, మొక్కల మధ్య 20-30 సెంటీమీటర్ల దూరం పాటించాలి. విత్తిన 15 రోజుల తర్వాత ఒక్కో కుదురుకు ఒక్కో ఆరోగ్యవంతమైన మొక్కను మాత్రమే ఉంచాలి.

ఎరువుల విషయంలో ఆఖరి దుక్కిలో ఎకరాకు 3 టన్నుల పశువుల ఎరువు వేయాలి. విత్తే సమయంలో 26 కిలోల యూరియా, 150 కిలోల సింగిల్ సూపర్ ఫాస్ఫేట్, 20 కిలోల మ్యూరేట్ ఆఫ్ పొటాష్ వేయాలి. పైరు 30 రోజుల దశలో, 50 రోజుల దశలో ఒక్కొక్కసారి ఎకరాకు 13 కిలోల యూరియా పైపాటుగా అందించాలి. ఎకరాకు 10 కిలోల జిప్సం వేస్తే గింజల్లో నూనె శాతం పెరుగుతుంది. పూత దశలో లీటర్ నీటికి 2 గ్రాముల బోరాక్స్ పిచికారి చేస్తే గింజలు బాగా నిండుతాయి.

పరాగ సంపర్కం తేనెటీగల ద్వారా జరుగుతుంది. తేనెటీగలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు మెత్తటి గుడ్డతో పువ్వులపై రుద్దడం ద్వారా ఫలితాలు మెరుగుపడతాయి. పక్షుల బెడద నుంచి రక్షణకు పొలంలో మెరుపు రిబ్బన్లు, దిష్టిబొమ్మలు ఉపయోగించవచ్చు.