హార్మోజ్ జలసంధిపై అమెరికా దిగ్బంధం, 20% టోల్ ప్రకటన; ఇరాన్ స్పందన

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇటీవలి ప్రకటనలో హార్మోజ్ జలసంధిపై అమెరికా నౌకాదళం ద్వారా దిగ్బంధం విధించనున్నట్లు తెలిపారు. ఈ చర్యతో ఇరాన్ నౌకలు జలసంధి గుండా వెళ్లడం లేదా ఇరాన్ నుంచి బయటకు రావడం నిలిపివేస్తామని స్పష్టం చేశారు. అయితే ఇతర దేశాల వాణిజ్య నౌకలు స్వేచ్ఛగా ప్రయాణించవచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ట్రంప్ హార్మోజ్ గుండా వెళ్లే నౌకలపై సరుకు విలువలో 20% టోల్ వసూలు చేస్తామని కూడా ప్రకటించారు. ఈ ప్రతిపాదనపై ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చి స్పందించారు. జలసంధిలో రక్షణ కల్పించే దేశమే టోల్ వసూలు చేయడం సమంజసమని, ఇరాన్ అక్కడి రక్షక దేశం కాబట్టి తామే టోల్ తీసుకుంటామని ఆయన 'ఎక్స్'లో పేర్కొన్నారు. అయితే 20% టోల్ చాలా ఎక్కువని, తాము తక్కువ మొత్తమే వసూలు చేస్తామని తెలిపారు.

ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయిల్ బలగాలు ఇరాన్‌పై దాడులు ప్రారంభించినప్పటి నుంచి పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్నాయి. ఈ దాడిలో ఇరాన్ సుప్రీం నాయకుడి కమిటీ సభ్యుడు మృతి చెందినట్లు సమాచారం. ఏప్రిల్–జూన్‌లో పాకిస్తాన్ మధ్యవర్తిత్వంతో 14 అంశాల ఆధారంగా తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ జరిగినా, పూర్తి యుద్ధ విరమణ సాధ్యపడలేదు.

ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ ఎగుమతుల్లో 58 నుంచి 62 శాతం హార్మోజ్ జలసంధి మీదుగానే సాగుతాయి. ఈ మార్గంలో అవరోధాలు ఏర్పడటం వల్ల భారత్ సహా ఆసియా దేశాలకు ఇంధన సరఫరాపై ప్రభావం పడుతోంది. ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా చమురు దిగుమతి ఖర్చు పెరగడంతో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరిగాయి. అమెరికా–ఇరాన్ ఘర్షణ తీవ్రమైతే ఆర్థిక వ్యవస్థలపై మరింత ఒత్తిడి రావచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.