వింధ్యవాసిని దేవి: శ్రీకృష్ణుడి సోదరి, యోగమాయ స్వరూపం

భాగవతం ప్రకారం వింధ్యవాసిని దేవి శ్రీకృష్ణుడి సోదరిగా, యోగమాయ స్వరూపంగా ప్రసిద్ధి. కంసుడు దేవకీదేవి, వసుదేవులను చెరలో ఉంచి, ఏడవ గర్భం వరకు పిల్లలను చంపించాడు. ఏడవ గర్భంలో యోగమాయ ప్రభవించిందని, దాసీలు గర్భపాతం జరిగిందని కంసుడికి తెలిపారు. అష్టమ గర్భంలో కృష్ణుడు జన్మించగా, వసుదేవుడు ఆయనను నందుడి వద్దకు తీసుకెళ్లి, అక్కడ పుట్టిన శిశువును (యోగమాయ)ను తీసుకొచ్చాడు. కంసుడు ఆ శిశువును చంపబోతే, ఆ శిశువు గాలిలో ఎనిమిది చేతులతో మహాదేవి రూపం చూపి, 'నీ మారణకారకుడు వేరొక చోట ఉన్నాడు' అని తెలిపి అంతర్థానమైంది.

తర్వాత ఈ దేవి వింధ్య పర్వతాల్లో నివసించింది. అనంతర కాలంలో నేపాల్ రాజ్యాన్ని పాలించే వీరప్రతాప చక్రవర్తి ఆమెను తన రాజ్యానికి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించగా, అమ్మవారు పోఖారా ప్రాంతం వరకు వచ్చి ఆగిపోయింది. రాజు ఆ స్థలంలో ఆలయం నిర్మించాడు. నేటికీ నేపాల్‌లోని పోఖారా (పోఖ్రాన్)లో బింధ్యాబాసిని (వింధ్యవాసిని) దేవాలయం ఉంది.

వింధ్యవాసినికి యోగమాయ, మహామాయ తదితర 14 నామాలు ఉన్నట్లు భాగవతం వివరిస్తుంది. ఆమె ఆదిపరాశక్తి స్వరూపంగా, శ్రీకృష్ణుని సోదరిగా పూజించబడుతుంది.