ప్రపంచ ఆదివాసీ దినోత్సవం 2026: తెలంగాణలో గిరిజనుల సమస్యలు, గణాంకాలు

ఆగస్టు 9న ప్రపంచ ఆదివాసీ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు. 1982లో ఐక్యరాజ్యసమితి ఈ రోజును అంతర్జాతీయ ఆదివాసీ ప్రజల దినంగా గుర్తించింది. ఈ సందర్భంగా తెలంగాణలోని ఆదివాసీల స్థితిగతులపై చర్చ జరుగుతోంది.

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం తెలంగాణలో 33 ఆదివాసీ సంఘాలు ఉన్నాయి. రాష్ట్రంలో ఆదివాసీల జనాభా 9.34 శాతం. లంబాడాలు (సుగాలీలు) సుమారు 20.77 లక్షలు, కోయలు 5.68 లక్షలు, యానాదులు 4.62 లక్షలు, గోండులు, ఎరుకలు వంటి తెగలు కూడా ఉన్నాయి. అత్యధిక జనాభా ఖమ్మం జిల్లాలో 27.37 శాతం, ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో 18.09 శాతం నమోదైంది.

చారిత్రకంగా, బ్రిటిష్ మానవశాస్త్రవేత్త హేమండార్ఫ్ ఆదిలాబాద్‌లో స్థిరపడి గోండు తెగ అభివృద్ధికి కృషి చేశారు. ఆయన సూచనలతో గిరిజన సంక్షేమ చట్టాలు, అటవీ భూమి హక్కులు కల్పించారు. 1974లో కేంద్ర ప్రభుత్వం సమీకృత గిరిజన అభివృద్ధి సంస్థలను (ఐటీడీఏ) ఏర్పాటు చేసి ఐఏఎస్ అధికారులను ప్రాజెక్టు అధికారులుగా నియమించింది.

ప్రస్తుతం చాలా గిరిజన గ్రామాల్లో తాగునీరు, విద్యుత్, రోడ్డు సదుపాయాలు లేవు. వర్షాకాలంలో వాగులు పొంగి ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. ఆరోగ్య, విద్యా సౌకర్యాలు కూడా తక్కువగా ఉన్నాయి. అటవీ అధికారులు ఆదివాసీల భూములపై దాడులు చేస్తున్నారని ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఆదివాసీ సంఘాలు 'జల్, జమీన్, జంగల్' నినాదంతో ఆందోళనలు నిర్వహిస్తున్నాయి.

రాజ్యాంగం ఐదో షెడ్యూల్, ఆరో షెడ్యూల్ ద్వారా కల్పించిన హక్కులు పూర్తిగా అమలు కాలేదని హక్కుల కార్యకర్తలు చెబుతున్నారు. ఈ దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రభుత్వాలు మరిన్ని అభివృద్ధి ప్రణాళికలు రూపొందించాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.