US-ఇరాన్ యుద్ధ వార్తలు: తాత్కాలిక ఒప్పందం లేకుండా అణు చర్చలు జరగవు, హార్మజ్ జలసంధి తెరుచుకోనుంది

ఇరాన్ శాంతి ఒప్పందానికి కొన్ని షరతులు విధించింది. తాత్కాలిక ఒప్పందం అమలు జరిగిన తర్వాతే అణు చర్చలు జరుగుతాయని ఇరాన్ స్పష్టంగా పేర్కొంది. ఇరాక్ సమాచారం ప్రకారం US-ఇరాన్ చర్చలు తర్వాతి దశలో మాత్రమే పునఃప్రారంభమవుతాయి.

హార్మజ్ జలసంధి విషయంలో ఇరాన్ మరో కీలకమైన విషయం చెప్పింది. ప్రతిపాదిత ఒప్పందం కింద హార్మజ్ జలసంధి తెరుచుకుంటుందని, అయితే జలసంధిపై ఇరాన్ నియంత్రణ కొనసాగుతుందని Araji పేర్కొన్నాడు. హార్మజ్ జలసంధి యుద్ధపూర్వ స్థితికి తిరిగి రాదని కూడా స్పష్టం చేశాడు.

హార్మజ్ జలసంధిలో సగం భాగం ఇరాన్ భూభాగంలో ఉంది, మిగతా సగం ఒమన్ భూభాగంలో ఉందని Araji వివరించాడు. కాబట్టి ఆ జలసంధిపై సార్వభౌమత్వాన్ని గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉందని చెప్పాడు. నౌకా రవాణాకు సురక్షిత మార్గం కల్పిస్తామని ఇరాన్ హామీ ఇచ్చింది.

లెబనాన్ అంశం కూడా ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా ఉంటుందని Araji చెప్పాడు. లెబనాన్ నుండి ఇజ్రాయెల్ వైదొలగాలని ఒప్పందంలో పేర్కొనాలని ఇరాన్ డిమాండ్ చేసింది. అయితే ఇజ్రాయెల్ రక్షణ మంత్రి లెబనాన్ నుండి వైదొలగమని నిరాకరించారు. బెదిరింపులకు వ్యతిరేకంగా చర్యలు తీసుకునే స్వేచ్ఛ కొనసాగాలని ఇజ్రాయెల్ పేర్కొంది.

ప్రస్తుతం చర్చలో ఉన్న పత్రం అంతిమ ఒప్పందం కాదు, అది ఒక MOU మాత్రమేనని Araji వివరించాడు. ఈ MOU దాదాపు ఒకటి నుండి రెండు పేజీల మేర ఉంటుందని, రెండు నెలలకు పైగా చర్చలు జరిగాయని తెలిసింది. ఇరాన్ అత్యున్నత జాతీయ భద్రతా మండలికి నివేదికలు సమర్పించారు.

President Donald Trump కూడా ఇది MOU అవుతుందని సూచించారు. ఈ MOU తర్వాత అదనపు ఒప్పందాలు వస్తాయని, ఆ తర్వాత అంతిమ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంటారని తెలిసింది. ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి Abbasi మాట్లాడుతూ ఇస్లామాబాద్ MOU ఇంత సమీపానికి ఎప్పుడూ రాలేదని చెప్పారు.

Pakistan PM Sheba Sharif కూడా ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు, అంతిమ ఒప్పందం కుదిరిందని, శాంతి సాధించడానికి సమీపంలో ఉన్నామని పేర్కొన్నారు. Trump ఈ వారాంతంలో లేదా సోమవారం నాటికి ఒప్పందంపై సంతకాలు జరుగుతాయని విశ్వాసం వ్యక్తం చేస్తున్నారని US మీడియా నివేదించింది.

ప్రతిపాదిత ఒప్పందం కింద ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాన్ని రద్దు చేయాలి, సుసంపన్నమైన యురేనియం నిల్వలను తొలగించి నాశనం చేయాలి, హార్మజ్ జలసంధి ద్వారా నావిగేషన్ పూర్తిగా పునరుద్ధరించాలి. అలాగే ఇరాన్ సాయుధ ప్రాక్సీ సమూహాలకు మద్దతు ఆపాలి. ఇరాన్ తన బాధ్యతలు నెరవేర్చే వరకు ఇరాన్ నిధులపై స్తంభింపు కొనసాగుతుందని తెలిసింది.

మూడున్నర నెలల యుద్ధం తర్వాత పశ్చిమ ఆసియా శాంతి దిశగా అడుగులు వేస్తుందా అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు అందరి మనసులో మెదులుతోంది. దౌత్య ప్రయత్నాలు ముందుకు సాగుతున్నాయని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.