భారత్‌కు షాక్: మోంగ్లా పోర్ట్ ప్రాజెక్టును చైనాకు అప్పగించిన బంగ్లాదేశ్

బంగ్లాదేశ్ తన వ్యూహాత్మక మోంగ్లా పోర్ట్ సమీపంలోని 110 ఎకరాల ఆర్థిక జోన్ ప్రాజెక్టును చైనాకు అప్పగించింది. ప్రధాని తారిఖ్ రెహమాన్ బీజింగ్ పర్యటన సందర్భంగా జూన్ 26న ఈ ఒప్పందం కుదిరింది. చైనా సివిల్ ఇంజినీరింగ్ కన్స్ట్రక్షన్ కార్పొరేషన్‌తో ఢాకా అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. ఈ భూమి గతంలో భారత్ కోసం రిజర్వ్ చేయబడింది, కానీ 2025 చివర్లో షేక్ హసీనా ప్రభుత్వం పతనం తర్వాత కొత్త ముహమ్మద్ యూనుస్ నేతృత్వంలోని మధ్యంతర ప్రభుత్వం భారత్‌ను ప్రాజెక్టు నుండి తొలగించింది. నిర్ణీత గడువులోగా నిర్మాణం ప్రారంభించడంలో భారత డెవలపర్ విఫలమయ్యారని ఢాకా ఆరోపించింది. ఆ వెంటనే చైనా రాయబార కార్యాలయం అదే 110 ఎకరాల ప్రతిపాదనతో ముందుకు వచ్చి ఇప్పుడు ప్రాజెక్టును చేజిక్కించుకుంది.

మోంగ్లా బందరు బంగ్లాదేశ్‌లో చిట్టగాంగ్ తర్వాత రెండో అతిపెద్ద ఓడరేవు, కోల్‌కతాకు 200 కి.మీ.లోపే ఉంది. భారత్ ఈశాన్య రాష్ట్రాలను సముద్ర మార్గంతో అనుసంధానించేందుకు ఇది కీలకమైన నోడ్‌గా భావించింది. నైబర్‌హుడ్ ఫస్ట్, యాక్ట్ ఈస్ట్ విధానాల్లో భాగంగా భారత్ ఖుల్నా-మోంగ్లా రైలు మార్గాన్ని నిర్మించడానికి కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేసింది. 2024 మేలో ఇండియా పోర్ట్స్ గ్లోబల్ లిమిటెడ్ ద్వారా మోంగ్లా టెర్మినల్‌పై కార్యాచరణ హక్కులు కూడా సాధించింది. కానీ ఇప్పుడు చైనా అక్కడ పారిశ్రామిక ఎకోసిస్టం, గిడ్డంగులు, టెలికమ్యూనికేషన్ హబ్‌లు నిర్మించనుంది. ఇది ప్రాంతీయ కార్గో, వాణిజ్య మార్గాలను భారత్ నుండి చైనా-కేంద్రిత నెట్‌వర్క్‌ల వైపు మళ్లించే ప్రమాదం ఉంది.

ఈ ఒప్పందం బంగాళాఖాతంలో చైనా నౌకాదళ, నిఘా కార్యకలాపాలకు ద్వంద్వ వినియోగ స్థావరంగా మారుతుందని సైనిక విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అదే పర్యటనలో చైనా తీస్తా నది పునరుద్ధరణ ప్రాజెక్టులో కూడా ప్రవేశించడం భారత్‌కు మరింత ఆందోళన కలిగించింది. సున్నితమైన సిలిగురి కారిడార్‌కు ఆనుకుని చైనా రెండు వైపులా క్రియాశీలకంగా మారింది. హసీనా అనంతర యుగంలో బంగ్లాదేశ్ విదేశాంగ విధానంలో చైనాకు అనుకూలంగా పెను మార్పు వచ్చిందని నిపుణులు అంటున్నారు. ఈ వ్యవహారంపై న్యూఢిల్లీ నుండి ఇప్పటివరకు అధికారిక స్పందన లేదు, కానీ భారత్ తన లాజిస్టిక్‌లను వేగంగా ఆధునీకరించి పోటీ ఆర్థిక ప్రత్యామ్నాయాలు అందించకపోతే పరిస్థితి మరింత దిగజారవచ్చు.