యుఎస్-ఇరాన్ సంఘర్షణ: హోర్మూజ్‌లో నౌకపై దాడి, భారతీయుడు గల్లంతు

హోర్మూజ్ జలసంధి ప్రాంతంలో అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య సైనిక ఘర్షణ ముదిరింది. ఓ వాణిజ్య నౌకపై ఇరాన్ సైన్యం కాల్పులు జరిపిన ఘటనతో ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి.

‘జిఎఫ్ఎక్స్ గెలాక్సీ’ అనే వాణిజ్య నౌకపై ఇరాన్ సైన్యం దాడి చేసింది. ఈ నౌకలో 11 మంది భారతీయులు సిబ్బందిగా ఉన్నారు. ఒమన్ సహాయంతో 10 మందిని రక్షించగా, ఒక భారతీయుడు గల్లంతయ్యాడు. భారత విదేశాంగ శాఖ ఈ దాడిని ఖండించింది. ఒమన్‌లోని భారత రాయబార కార్యాలయం గాలింపు చర్యలు ముమ్మరం చేసింది.

ఈ దాడిపై అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ (CENTCOM) స్పందించింది. నౌకపై ఇంజనీరింగ్ రూమ్‌కు మంటలు అంటుకున్నాయని, ఒక సిబ్బంది మరణించినట్లు ధృవీకరించింది. అమెరికా రక్షణ మంత్రి హెగ్సెత్ ఇరాన్ తప్పుడు నిర్ణయం తీసుకుందని, దీనికి మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి ఉంటుందని హెచ్చరించారు. ఈ హెచ్చరిక తర్వాత కొద్ది గంటల్లోనే అమెరికా యుద్ధ విమానాలు ఇరాన్ లోని సైనిక లక్ష్యాలపై దాడులు ప్రారంభించాయి. మూడు విడతల్లో 140 లక్ష్యాలను ధ్వంసం చేసినట్లు సెంట్రల్ కమాండ్ ప్రకటించింది. బుషెహర్ ప్రావిన్స్ సహా పలు ప్రాంతాల్లో సైనిక స్థావరాలు, గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలు దెబ్బతిన్నాయి.

ఇరాన్ కూడా ప్రతీకార చర్యలు చేపట్టింది. ఇరానీ సైన్యం (IRGC) కువైట్, బహ్రెయిన్, ఖతార్, జోర్డాన్, ఒమన్‌లోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలపై డ్రోన్లు, క్షిపణులతో దాడులు చేసింది. ఖతార్‌లోని ‘అల్ ఉదైద్’ వైమానిక స్థావరంపై క్షిపణులు దాడి చేయగా, కమాండ్ అండ్ కంట్రోల్ వ్యవస్థ ధ్వంసమైనట్లు IRGC ప్రకటించింది. జోర్డాన్‌లోని ‘ప్రిన్స్ హసన్ ఎయిర్ బేస్’పై కూడా దాడులు జరిగాయి. ఒమన్‌లోని ‘దుఖమ్’ ఓడరేవు, చమురు సరఫరాకు కీలకమైన ప్రాంతంపై ఇరాన్ దాడి చేసింది. ఈ ఘటనల నేపథ్యంలో భారత్‌కు చమురు సరఫరాపై ఆందోళన వ్యక్తమైంది.

ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మొహమ్మద్ ఘాలిబాఫ్ అమెరికాతో కుదిరిన ఒప్పందం గౌరవించాలని, లేనిపక్షంలో మూల్యం చెల్లించుకోవాలని సోషల్ మీడియాలో హెచ్చరించారు. ఈ నేపథ్యంలో పాకిస్తాన్ మధ్యవర్తిత్వం చేపట్టింది. పాక్ ఉప ప్రధాని, విదేశాంగ మంత్రి మొహమ్మద్ ఇషాక్ ఖాన్ ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చితో ఫోన్‌లో మాట్లాడారు. ఉద్రిక్తతలు తగ్గించేందుకు చర్చలు జరపాలని, పాకిస్తాన్ మధ్యవర్తిత్వానికి సిద్ధమని చెప్పారు.

హోర్మూజ్ జలసంధి ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో సుమారు 20 శాతం రవాణా జరిగే కీలక మార్గం. ఈ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే చమురు ధరలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. భారతదేశం సహా ఆసియా దేశాలు ఇక్కడి నుంచే అధిక చమురు దిగుమతి చేసుకుంటాయి. ప్రస్తుతం ఇరువైపులా దాడులు కొనసాగుతుండగా, సంయమనం పాటించాలని వివిధ దేశాలు కోరుతున్నాయి.