కార్తీక మాసంలో దీపారాధన ఎలా చేయాలి? ఏ దీపం ఎక్కడ పెట్టాలి?

కార్తీక మాసంలో దీపారాధనకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఈ మాసంలో వెలిగించే దీపాన్ని కార్తీక దామోదర స్వామి స్వరూపంగా భావిస్తారు. దీపారాధన చేసే ముందు కార్తీక దామోదర స్వామిని ఆవాహన చేసుకోవాలని చెబుతారు.

దీపాన్ని లక్ష్మీ స్వరూపంగా పూజిస్తారు. లక్ష్మీదేవికి దీపం అంటే ప్రీతి అని కూడా చెబుతారు. అజ్ఞానాన్ని తొలగించి జ్ఞానం వైపు నడిపించేది దీపం అని భావిస్తారు. అందుకే ఏ శుభకార్యం ప్రారంభించినా ముందుగా దీపారాధన చేస్తారు.

దీపానికి నల్ల నువ్వుల నూనె లేదా ఆవు నెయ్యి శ్రేష్ఠమని పేర్కొంటారు. ఈ రెండింటిలో దేనితోనైనా దీపారాధన చేయడం ఆరోగ్యానికి మంచిదని చెబుతారు. చలి కాలంలో ఇది శరీరానికి వెచ్చదనం ఇస్తుందని, కీళ్లకు సంబంధించిన వ్యాధులు రాకుండా సహాయపడుతుందని తెలిపారు.

ఉభయ సంధ్యల్లో దీపారాధన చేయాలి. సూర్యోదయానికి ముందు స్నానం అయిన వెంటనే తులసి కోట దగ్గర దీపం పెట్టాలి. ప్రదోష కాలంలో ఇంటి ద్వారం బయట లేదా ఇంటి చుట్టుపక్కల దీపం పెట్టడం విశేషం. శివాలయం, విష్ణ్వాలయం, గోశాల, ఇంటి దగ్గర, తులసి కోట దగ్గర ఇలా వివిధ చోట్ల దీపాలు పెడతారు.

దీపం ఎక్కడ పెడుతున్నారో దాని ప్రకారం పేరు ఉంటుంది. తులసి కోట దగ్గర పెట్టే దీపాన్ని బృందావన దీపం అంటారు. రోజూ దేవుని పూజ దగ్గర పెట్టే దీపాన్ని అర్చక దీపం అంటారు. బలిపీఠం దగ్గర పెట్టే దీపాన్ని బలిదీపం అంటారు. నెల మొత్తం నిరంతరం వెలిగేలా పెట్టే పెద్ద దీపాన్ని అఖండ దీపం లేదా నందా దీపం అంటారు.

దీపాన్ని మూడు వత్తులతో వెలిగిస్తే దాన్ని త్రిశక్తి సంయుక్తం అంటారు. దీన్ని బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వర స్వరూపంగా భావిస్తారు. దీపం కొసలు తూర్పు వైపు లేదా ఉత్తరం వైపు చూస్తుండాలి. అలా వెలిగించాలని ఈ కార్యక్రమంలో సూచించారు.