2026 లో ఎల్నినో బలపడుతుండగా, ఇండియన్ ఓషన్ డైపోల్ తటస్థంగా ఉండడంతో ఋతుపవనాలపై ఆందోళన

2026 ఋతుపవనాలపై ఎల్నినో ప్రభావం గురించి వాతావరణ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఇండియన్ ఓషన్ డైపోల్ (ఐఓడీ) తటస్థంగా ఉండడం, ఎల్నినో బలపడుతుండడం వల్ల ఋతుపవనాలు బలహీనపడే ప్రమాదం ఉందని వారు చెబుతున్నారు. 1997లో బలమైన ఎల్నినో ఉన్నప్పటికీ పాజిటివ్ ఐఓడీ కారణంగా దేశవ్యాప్తంగా సాధారణం కంటే 2% అధిక వర్షపాతం నమోదైంది. అయితే ఈసారి అలాంటి అనుకూల పరిస్థితి లేదు.

ఇండియన్ ఓషన్ డైపోల్ అంటే హిందూ మహాసముద్రం పశ్చిమ, తూర్పు భాగాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల మధ్య తేడా. పశ్చిమ భాగం (ఆఫ్రికా తీరం) వేడెక్కి, తూర్పు భాగం (ఇండోనేషియా) చల్లబడితే అది పాజిటివ్ ఐఓడీ. ఆ పరిస్థితి భారత్కు వర్షపాతం పెంచుతుంది. దీనికి విరుద్ధంగా నెగిటివ్ ఐఓడీ ఏర్పడితే వర్షాలు తగ్గుతాయి.

వాతావరణ నమూనాల ప్రకారం, 2026 ఋతుపవనాల సమయంలో ఐఓడీ తటస్థంగానే కొనసాగవచ్చు. ఇదే సమయంలో ఎల్నినో బలపడుతుందని భారతీయ వాతావరణ విభాగం (ఐఎమ్డీ) అంచనా వేసింది. సెప్టెంబర్ నాటికి ఎల్నినో మరింత బలపడే అవకాశం ఉంది. అప్పుడు వరి, పప్పు ధాన్యాలు, పత్తి, నూనె గింజలు వంటి ఖరీఫ్ పంటలు కీలకమైన వృద్ధి దశలో ఉంటాయి. సరైన వర్షాలు లేకపోతే పంట దిగుబడులు, రైతుల ఆదాయం దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది.

అయితే ఋతుపవనాలను ఎల్నినో, ఐఓడీ మాత్రమే ప్రభావితం చేయవు. అరేబియా సముద్రం, బంగాళాఖాతంలో ఉష్ణోగ్రతలు, అల్పపీడనాలు, గాలుల ప్రసరణ వంటివి కూడా ముఖ్యమైనవి. శాస్త్రవేత్తలు పరిస్థితిని నిశితంగా పర్యవేక్షిస్తున్నారు. రానున్న నెలల్లో వాతావరణ మార్పులపై స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.